Dinh dưỡng cho mẹ bầu: nên ăn gì, cần tránh gì?

Ăn uống khi mang thai không phải là “ăn cho hai người” mà là ăn đủ chất, đa dạng và an toàn. Nhu cầu năng lượng chỉ tăng thêm vừa phải, chủ yếu từ 3 tháng giữa, trong khi nhu cầu một số vi chất lại tăng rõ rệt.

Những vi chất đặc biệt quan trọng

• Acid folic: giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh. Nên bổ sung từ trước khi mang thai và suốt 3 tháng đầu theo chỉ định của bác sĩ. Có trong rau lá xanh đậm, đậu, ngũ cốc tăng cường.
• Sắt: phòng thiếu máu. Có trong thịt đỏ, gan (ăn lượng vừa phải), trứng, đậu. Ăn kèm trái cây giàu vitamin C giúp hấp thu tốt hơn.
• Canxi: sữa, sữa chua, phô mai tiệt trùng, tôm cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ.
• Iốt: dùng muối iốt, hải sản an toàn.
• DHA (omega-3): cá béo ít thủy ngân như cá hồi, cá trích, cá mòi; 2–3 bữa cá mỗi tuần.

Việc bổ sung viên uống (sắt, canxi, vitamin tổng hợp…) nên theo chỉ định của bác sĩ khám thai, không tự ý dùng liều cao.

Một bữa ăn cân đối gồm

• Tinh bột, ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt (gạo lứt, yến mạch, khoai).
• Đạm: thịt, cá, trứng, đậu, sữa.
• Nhiều rau xanh và trái cây đa dạng màu sắc.
• Chất béo tốt: dầu thực vật, các loại hạt, bơ.
• Uống đủ nước trong ngày.

Thực phẩm mẹ bầu nên tránh

• Rượu, bia, thuốc lá (kể cả hút thuốc thụ động).
• Đồ sống, tái: gỏi cá, sushi sống, thịt tái, trứng lòng đào, hàu sống.
• Sữa và phô mai chưa tiệt trùng; pate, xúc xích nguội ăn ngay chưa hâm nóng kỹ.
• Cá có hàm lượng thủy ngân cao như cá kiếm, cá mập, cá thu vua.
• Cà phê, trà đặc, nước tăng lực: hạn chế caffeine ở mức thấp.
• Thuốc, thảo dược, “thuốc bổ” không rõ nguồn gốc khi chưa hỏi bác sĩ.

Luôn rửa tay, rửa rau quả kỹ và nấu chín kỹ thực phẩm để phòng nhiễm khuẩn.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ. Mỗi mẹ và bé có tình trạng khác nhau — khi có bất thường, hãy liên hệ cơ sở y tế.